Συμβουλές για γονείς

Εποχικές ασθένειες: οδηγός επιβίωσης!

ΕκτύπωσηΕκτύπωση

μωρό αρρωστο βουλωμένη μύτηΜυτούλες που τρέχουν, βήχας, κοιλίτσα που πονάει. Καλωσήρθατε στον κόσμο των εποχικών ασθενειών! Πώς θα τα βγάλετε πέρα; Διαβάστε τον οδηγό μας!

 

Κοινό κρυολόγημα

Πάνω από 200 ιοί μπορούν να προκαλέσουν κρυολόγημα, αλλά ο πιο συνηθισμένος είναι ο ρινοϊός, που προσβάλλει τα παιδιά περίπου τέσσερις φορές το χρόνο. Ο ιός εισέρχεται στο σώμα από τα μάτια, τη μύτη και το στόμα, είτε εάν εισπνεύσουμε αέρα με σταγονίδια από κάποιον που κρύωσε, είτε ακουμπώντας σε επιφάνειες όπου προηγουμένως κάποιος φτερνίστηκε ή έβηξε.

 

  • Συμπτώματα

Μπούκωμα, καταρροή, βήχας, φτέρνισμα και ήπια κόπωση. Το παιδί μπορεί να παραπονεθεί για ξηρότητα στα μάτια ή πονόλαιμο. Το κρυολόγημα, συνήθως, δεν προκαλεί πυρετό στους ενήλικες ούτε στα μεγαλύτερα παιδιά. Όμως στα βρέφη και τα νήπια ενδέχεται να εμφανιστεί, και μάλιστα να είναι υψηλός (39ο C).

  • Θεραπεία

Η καλύτερη θεραπεία για το κρυολόγημα είναι φυσικά ο χρόνος! Ο παιδίατρος μπορεί να συστήσει κάποιο αντιπυρετικό, εάν υπάρχει πυρετός, και φυσικά πάντα χρειάζεται ξεκούραση και άφθονα υγρά (νερό, χυμός, σούπα). Το παιδί πρέπει να παραμείνει σε έναν χώρο ζεστό κι ελαφρώς υγρό. Τα μεγαλύτερα παιδιά ενθαρρύνονται να κάνουν γαργάρες με αλατόνερο ή να πίνουν χλιαρό νερό με λεμόνι και μέλι για να ανακουφίσουν τον πονόλαιμο. Επίσης, οι πλύσεις της μύτης με θαλασσινό νερό ή με απλό ορό θα ανακουφίσουν το μπούκωμα.

 

SOS tip

Η διαφορά του κρυολογήματος από τη γρίπη είναι ότι στο κρυολόγημα τα συμπτώματα είναι ήπια, αφορούν κυρίως το ανώτερο αναπνευστικό (καταρροή, φτέρνισμα, πονόλαιμος), διαρκούν λιγότερο και σπάνια έχουν επιπλοκές. Αντίθετα, η γρίπη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές.

 

Γρίπη

Είναι μια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήματος, που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (Α, Β και C). Οι ιοί της γρίπης προσβάλλουν το ανώτερο (μύτη, φάρυγγας, λάρυγγας) ή και το κατώτερο τμήμα του αναπνευστικού συστήματος (βρόγχοι, πνεύμονες). Στην καθημερινή γλώσσα συχνά χρησιμοποιούμε τη λέξη γρίπη για να περιγράψουμε το κρυολόγημα, όμως πρέπει να αντιληφθούν κυρίως οι γονείς ότι είναι δύο διαφορετικά πράγματα, παρόλο που μοιάζουν στη συμπτωματολογία. Η γρίπη μεταδίδεται όπως το κρυολόγημα, από τα σταγονίδια που κυκλοφορούν στον αέρα ή τις επιφάνειες, ενώ την ευνοούν ο ψυχρός καιρός και η συγκέντρωση πολλών ατόμων σε κλειστούς χώρους (π.χ. παιδικός σταθμός). Στην Ελλάδα η περίοδος της γρίπης θεωρείται από τον Οκτώβριο μέχρι τον Απρίλιο, ενώ η έξαρση παρουσιάζεται μεταξύ Δεκεμβρίου και Φεβρουαρίου.

  • Συμπτώματα Γρίπης

Τα συμπτώματα της γρίπης συνήθως ξεκινούν απότομα και περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό (+38,5ο C), πόνους των μυών, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση, ξηρό βήχα, πονόλαιμο και καταρροή. Τα παιδιά ενδέχεται να παρουσιάσουν συμπτώματα και από το γαστρεντερικό, όπως ναυτία, εμετό, διάρροια. Τα συμπτώματα διαρκούν από 2 έως 7 μέρες, ο βήχας όμως μπορεί να επιμένει για αρκετό διάστημα. Συμπτώματα που πρέπει να σας ανησυχήσουν ώστε να επικοινωνήσετε εκ νέου με τον παιδίατρο είναι ο υψηλός και παρατεινόμενος πυρετός, η γρήγορη αναπνοή ή δυσκολία στην αναπνοή, η άρνηση τροφής, η υπνηλία ή και επανεμφάνιση του πυρετού ή η επιδείνωση του βήχα, ενώ είχε υπάρξει βελτίωση.

  • Θεραπεία

Όπως το κρυολόγημα, έτσι και η γρίπη πρέπει να κάνει τον… κύκλο της. Ο παιδίατρος θα συστήσει κάποιο αντιπυρετικό −που θα ανακουφίσει και από τους πόνους στους μυς− πολλά υγρά και ξεκούραση. Τα αντιβιοτικά δεν θεραπεύουν τη γρίπη, επομένως δεν πρέπει να τα χορηγείτε στα παιδιά και ειδικά χωρίς τη συμβουλή του γιατρού. Σε ό,τι αφορά τα λεγόμενα αντιικά φάρμακα, μπορούν να δράσουν μόνο εάν ληφθούν μέσα σε δύο μέρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, περισσότερο για να περιορίσουν χρονικά την ασθένεια.

  • Εμβόλιο της γρίπης

Το εμβόλιο της γρίπης πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο, σύμφωνα με τις οδηγίες των παιδιάτρων και του κράτους. Κάθε χρόνο είναι διαφορετικό, ανάλογα με τους ιούς που προκαλούν την εποχική γρίπη και σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Συνήθως συστήνεται να εμβολιάζονται οι λεγόμενες ευπαθείς ομάδες, δηλαδή παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με προβλήματα. Ο λόγος που πρέπει να εμβολιάζονται τα παιδιά είναι για να προληφθούν τυχόν επικίνδυνες επιπλοκές, που μπορεί να φέρει η γρίπη, όπως η πνευμονία. Ο εμβολιασμός έχει νόημα σε βρέφη άνω των 6 μηνών, καθώς στα μικρότερα το ανοσοποιητικό σύστημα δεν είναι αρκετά αναπτυγμένο, ώστε το εμβόλιο να δράσει προστατευτικά. Επομένως, οι γονείς πρέπει να βρίσκονται σε άμεση επικοινωνία με τον παιδίατρο, για να τους κατευθύνει ως προς το πότε και σε πόσες δόσεις πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο ο εμβολιασμός του παιδιού. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι υψηλή, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα εμβολιασμένο παιδί δεν μπορεί να νοσήσει.

 

Βρογχιολίτιδα (RSV)

Πρόκειται για οξεία λοίμωξη του κατώτερου αναπνευστικού, που προκαλεί παροδική απόφραξη των μικρώνπαιδί με πυρετό αεραγωγών των πνευμόνων. Συχνότερη αιτία εμφάνισης της βρογχιολίτιδας είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), η μετάδοση του οποίου γίνεται μέσω των σταγονιδίων που υπάρχουν στον αέρα από μολυσμένο άτομο. Συχνότερα προσβάλλονται παιδιά έως 3 ετών, ενώ η λοίμωξη είναι σοβαρότερη όταν συμβαίνει σε βρέφη τους πρώτους 6 μήνες της ζωής τους. Η βρογχιολίτιδα είναι συχνότερη σε βρέφη και σε νήπια από χαμηλό κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον, τα οποία εκτίθενται στο κάπνισμα, λαμβάνουν κακή διατροφή, έχουν καθυστερήσει τους εμβολιασμούς ή είναι ανεμβολίαστα. Επιδημιολογικά, εξάρσεις παρατηρούνται το χειμώνα και νωρίς την άνοιξη.

  • Συμπτώματα

Βήχας, αρχικά ξηρός παροξυσμικός και μπούκωμα με παχύρρευστη πυώδη έκκριση. Στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστεί γρήγορη αναπνοή και συριγμός. Συνήθως, δεν εμφανίζεται πυρετός.

  • Θεραπεία

Τα περισσότερα βρέφη και νήπια δεν θα χρειαστεί να νοσηλευτούν (μόνο το 1 με 5% χρειάζεται νοσοκομειακή περίθαλψη) και αποθεραπεύονται στο σπίτι σε διάστημα 15 ημερών. Εάν όμως το παιδί ή το μωρό εμφανίσει άπνοια, έχει κάποια άλλη σοβαρή ασθένεια, είναι βρέφος πρόωρο ή κάτω των 3 μηνών, τότε πρέπει να ενημερώσετε το γιατρό καθώς η νοσηλεία ίσως να επιβάλλεται. Σε κάθε άλλη περίπτωση ο παιδίατρος θα συστήσει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και φυσικά ξεκούραση, μικρά και συχνά γεύματα και ατμόσφαιρα ελαφρώς υγρή στο δωμάτιο του παιδιού. Επιπλέον, φροντίστε το παιδί να μην εκτίθεται στον καπνό του τσιγάρου.

 

Γαστρεντερίτιδα

Το κρυολόγημα του στομαχιού, όπως αλλιώς αποκαλείται, είναι μια μόλυνση που προκαλείται μετά από επαφή με μολυσμένο άτομο ή μετά από κατανάλωση μολυσμένου νερού ή φαγητού.

  • Συμπτώματα γαστρεντερίτιδας

Οι γαστρεντερικές λοιμώξεις συχνά παρουσιάζονται με διάρροια. Το παιδί εκτός από τη διάρροια μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, εμετό και πόνο στην κοιλιά. Συνήθως τα συμπτώματα ξεκινούν με έντονο πόνο στην κοιλιά και ακολουθεί η διάρροια. Αυτό διαρκεί μερικές μόνο μέρες. Σε περίπτωση που τα συμπτώματα επιμένουν περισσότερο από δύο βδομάδες, έχουμε χρόνια διάρροια με αποτέλεσμα να οδηγείται ο ασθενής σε απώλεια βάρους. Όταν οι κενώσεις περιέχουν αίμα είναι μια ένδειξη ότι η γαστρεντερίτιδα προκλήθηκε από κάποιο βακτήριο όπως η σαλμονέλα, ενώ για τις κενώσεις τα συνηθέστερα αίτια είναι ιοί και κυρίως ο ιός Rota. Το παιδί μπορεί να εμφανίσει μέτριο πυρετό.

Καλέστε τον παιδίατρο όταν το παιδί σας παρουσιάζει σοβαρό ή παρατεινόμενο επεισόδιο διάρροιας και πυρετού ή ακατάσχετους εμετούς και έντονο πόνο στην κοιλιά, αλλά και εάν το παιδί φαίνεται αφυδατωμένο. Τα συμπτώματα της αφυδάτωσης σε παιδιά και βρέφη είναι στεγνά χείλη και γλώσσα, ωχρό, ξηρό δέρμα, μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια, μειωμένη ενεργητικότητα και μειωμένη ούρηση (στα βρέφη λιγότερες από 6 βρεγμένες πάνες την ημέρα).

  • Θεραπεία

Η πρώτη μέριμνα στη γαστρεντερίτιδα είναι η αναπλήρωση των υγρών και ηλεκτρολυτών, που έχει χάσει ο οργανισμός του παιδιού με τη διάρροια, τον εμετό και τον πυρετό. Πάντοτε με τη συμβουλή του γιατρού σας μπορείτε να επιχειρήσετε ειδική δίαιτα, με υγρά πλούσια σε ηλεκτρολύτες για 1-2 μέρες, καθώς το νερό από μόνο του δεν παρέχει αρκετούς ηλεκτρολύτες. Ο γιατρός θα σας συστήσει ελαφριά δίαιτα, συνήθως με βραστό ρύζι, βραστό μήλο κ.τ.λ., ενώ τα βρέφη συνήθως συστήνεται να θηλάζουν κανονικά. Εάν το παιδί εξακολουθεί να κάνει εμετό, τότε χρειάζεται ενδονοσοκομειακή θεραπεία με ενδοφλέβια χορήγηση υγρών.

 

Επιπεφυκίτιδα

Άλλη μια εποχική ασθένεια, που αφορά στα μάτια, είναι και η επιπεφυκίτιδα που προσβάλλει τα βλέφαρα και ειδικά τις βλεφαρίδες και οφείλεται σε κάποια μόλυνση από ιό ή βακτήριο, αλλεργία ή κάποιο χημικό. Η ιογενής ή βακτηριακή επιπεφυκίτιδα μεταδίδεται εάν ένα παιδί έρθει σε επαφή με κάποιο άλλο άτομο, που έχει ήδη μολυνθεί. Η επιπεφυκίτιδα που οφείλεται σε ιό είναι μεταδοτική για 7 έως 14 ημέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

  • Συμπτώματα

Ξηροφθαλμία, κοκκινίλα στα μάτια, φαγούρα, τσίμπλες.

  • Θεραπεία

Η θεραπεία της επιπεφυκίτιδας. που δεν είναι αλλεργικής φύσης, θεραπεύεται με τις κατάλληλες αντιβιοτικές σταγόνες ή αλοιφή για τα μάτια. Συνήθως υποχωρεί μετά από μία ή δύο εβδομάδες. Για να ανακουφίσετε το παιδί μπορείτε να βάλετε στα ματάκια του χλιαρές κομπρέσες με χαμομήλι.

 

Καθαρά χέρια, που… σώζουν!

Οι εποχικές ασθένειες και ειδικά η γρίπη έχουν κοινό σημείο αναφοράς για την πρόληψή τους τη σωστή υγιεινή. Είναι, λοιπόν, εξαιρετικά σημαντικό και δεν θα κουραστούμε να επαναλαμβάνουμε τα εξής:

* Μη βήχετε ποτέ στο πρόσωπο άλλων χωρίς να βάζετε το χέρι σας προστατεύοντας το στόμα σας. Φροντίστε να το διδάξετε και στα παιδιά σας! Πλένετε τακτικότατα τα χέρια σας και των παιδιών σας με κάποιο σαπούνι που να περιέχει τουλάχιστον 60% αλκοόλ. Το πλύσιμο των χεριών πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα και να δίνεται σημασία στο διάστημα μεταξύ των δακτύλων και στα νύχια.

* Φροντίστε ώστε το παιδί να πλένει τα χέρια του όταν φυσάει τη μύτη του ή αφού επισκεφτεί στην τουαλέτα. Για να μην τρέχετε συνέχεια στο μπάνιο, τα υγρά αντιβακτηριακά μαντιλάκια κάνουν εξίσου καλή δουλειά.

* Τα παιδιά που πηγαίνουν στους παιδικούς σταθμούς, αν έχουν κάποιο σύμπτωμα θα πρέπει να μένουν στο σπίτι.

* Φροντίστε ο καθένας να έχει τα δικά του πράγματα μέσα στο σπίτι, δηλαδή δική του πετσέτα, ποτήρι, μαχαιροπίρουνα, πιάτο.

* Φροντίστε ώστε το παιδί σας να κάνει όλα του τα εμβόλια, σύμφωνα με το πρόγραμμα που σας δίνει ο παιδίατρος.

 

Με τη συνεργασία του ειδικού παιδιάτρου Μάριου Ανδρέου.

happy baby