Ξεσπάσματα: οδηγός επιβίωσης!

ΕκτύπωσηΕκτύπωση

κοριτσάκι με κούκλαΓιατί ένα νήπιο δείχνει τα νεύρα του, πεισμώνει και ξεσπά; Είναι θυμωμένο; Πώς πρέπει να αντιδρούν οι γονείς στα ξεσπάσματα των παιδιών τους;

 

Τα ξεσπάσματα είναι συνηθισμένες εξάρσεις ακόμη και για νήπια, που οι γονείς τα θεωρούν καλότροπα και εύκολα. Ένα 60 με 90% των νηπίων 2 ετών παρουσιάζει ξεσπάσματα.

Η συχνότητά τους μοιάζει να εντείνεται μεταξύ 2,5 και 3 ετών, οπότε και μπορεί να είναι στην ημερήσια διάταξη. Μέχρι τα 5 τα περισσότερα παιδιά σταματούν να ξεσπούν, αν και ακόμη και σε αυτήν την ηλικία δεν αποκλείονται κάποια ξεσπάσματα. Επίσης, δεν αποκλείονται ξεσπάσματα σε ηλικία μικρότερη των δύο ετών.

Αυτό που όσο πιο γρήγορα συνειδητοποιήσουν οι γονείς τόσο πιο ψύχραιμα θα το αντιμετωπίσουν είναι ότι τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες δεν είναι σε θέση να ελέγξουν τα συναισθήματά τους. Αυτό που ως ένα βαθμό μπορείτε να ελέγξετε είναι οι περιστάσεις και οι συνθήκες, που μπορεί να πυροδοτήσουν το παιδικό ξέσπασμα.

 

Γιατί ξεσπά;

Υπάρχουν δύο αιτίες ξεσπάσματος: η μία είναι ότι το νήπιο χρησιμοποιεί αυτόν τον τρόπο για να χειραγωγήσει τους γονείς και η δεύτερη επειδή κατακλύζεται από αισθήματα που δεν μπορεί να ελέγξει.

Εάν αντιληφθείτε ότι το παιδί σας ξεσπά για να σας χρησιμοποιήσει και να κάνει το δικό του, πρέπει να το προειδοποιείτε λεκτικά, αλλά και με τη γλώσσα του σώματός σας ότι δεν πρόκειται να περάσει το… δικό του. Στα ξεσπάσματα από πείσμα τα παιδιά εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες των γονιών. Εάν ξέρουν ότι υποχωρείτε εύκολα, θα πιέσουν την κατάσταση. Αν είστε σταθεροί χαρακτήρες, θα κάνουν πίσω.

Το πώς θα χειριστείτε τέτοια ξεσπάσματα εξαρτάται από το τι είδους διαπαιδαγώγηση ακολουθείτε για το παιδί σας και πώς επιβάλλετε την πειθαρχία. Τα ξεσπάσματα που προέρχονται από συναισθηματικό μπλακ άουτ χρειάζονται άλλον χειρισμό. Χρειάζονται συμπαράσταση εκ μέρους σας και παρηγοριά προς το παιδί, που προσπαθεί να χειριστεί το θυμό, τη λύπη, την απογοήτευση. Το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι όλα θα πάνε καλά, αλλά και να μάθει να λεκτικοποιεί τα συναισθήματά του.

 

«Χρυσοί» κανόνες για γονείς

Υπάρχουν τέσσερις κανόνες που πρέπει να έχετε κατά νου για να αντιμετωπίσετε τα ξεσπάσματα:

  1. Αναγνωρίστε την αιτία. Τα ξεσπάσματα, συνήθως, είναι αποτέλεσμα κάποιων συνθηκών. Το παιδί πεινάει, είναι κουρασμένο, νυστάζει ή θέλει να τραβήξει την προσοχή. Γι’ αυτό κρατήστε ημερολόγιο. Καταγράψτε τι έγινε πριν το ξέσπασμα και προσπαθήστε να καταλάβετε τα προειδοποιητικά σημάδια, που μπορεί να «εκφράζει» κάθε φορά το παιδί σας. Έτσι, θα μπορείτε να προλαβαίνετε τις εκρήξεις του.
  2. Μην το παίρνετε προσωπικά. Το ότι ξεσπά ένα παιδί δεν σημαίνει ότι το κάνει για να σας πληγώσει ούτε αντικατοπτρίζει απαραίτητα το πόσο καλός γονιός είστε. Τα ξεσπάσματα είναι κοινός τόπος για τα περισσότερα παιδιά, καθώς προσπαθούν να κερδίσουν ανεξαρτησία και να μάθουν να κάνουν πράγματα μόνα τους.
  3. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας! Δύσκολο μεν σωτήριο δε, καθώς όσο πιο αγχωμένους σας βλέπει το παιδί που ξεσπά, τόσο δυσκολότερο είναι να το ηρεμήσετε. Τα παιδιά χρειάζονται έλεγχο από εσάς, που δεν πρέπει να τον χάνετε!
  4. Μην ντρέπεστε! Τα περισσότερα ξεσπάσματα μοιάζουν να γίνονται σε δημόσιο χώρο. Οι γονείς αντιδρούν άσχημα στο ρεζίλεμα που τους κάνει το παιδί τους και είτε νευριάζουν είτε αγχώνονται. Μην το αντιμετωπίζετε έτσι. Σκεφτείτε ότι είναι απόλυτα φυσιολογικό στην αναπτυξιακή διαδικασία του παιδιού και αγνοήστε τα κακόβουλα σχόλια.
  5. Προγραμματίστε τις κινήσεις σας. Το να βγάλετε για ψώνια ένα παιδί που πεινάει ή νυστάζει είναι κακή κίνηση, που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε ξέσπασμα δημοσίως. Γι’ αυτό οργανώστε τέτοιου είδους δραστηριότητες με το παιδί σας όταν βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση: ήρεμο, ξεκούραστο και χορτάτο!  
  6. Διαλέξτε τις μάχες σας. Αν αρνείται να καθίσει στο κάθισμα ασφαλείας στο αυτοκίνητο και να ξεσπά δεν πρέπει να υποχωρήσετε. Αν ξεσπά γιατί θέλει μπλε και όχι κόκκινο μπλουζάκι, τότε δώστε του το μπλε. Αυτά είναι δύο παραδείγματα του τι είναι σημαντικό και τι ασήμαντο για να υποχωρήσετε όταν ξεσπά ένα παιδί. Θέματα ασφαλείας, διατροφής, ύπνου πρέπει συνήθως να είναι αδιαπραγμάτευτα εκ μέρους σας, ό,τι και αν κάνει το παιδί. Έτσι, θα κατανοήσει ότι έχετε τον έλεγχο και ότι πρέπει να πειθαρχήσει.

Προλάβετε τις αιτίες!

Παρακάτω θα βρείτε χαρακτηριστικές αιτίες που προκαλούν ξεσπάσματα και πώς να τις προλάβετε.

  • Η κούραση: Κανένα παιδί δεν συμπεριφέρεται καλά όταν είναι κουρασμένο. Γι’ αυτό πριν προγραμματίσετε δραστηριότητες με το πιτσιρίκι σας, φροντίστε να έχει κοιμηθεί και να είναι ξεκούραστο. Εάν για κάποιον λόγο βρεθείτε εκτός σπιτιού και δεν μπορεί να ξεκουραστεί, έχετε μαζί σας το αγαπημένο του αντικείμενο στον ύπνο, κάποια κουβερτούλα ή το αγαπημένο του ζωάκι ή ακόμη και τις πιτζάμες του. Προσπαθήστε να βρείτε ένα ήσυχο μέρος όπου το παιδί μπορεί να κοιμηθεί, ακόμη κι αν πρόκειται για τα γόνατά σας ή τον ώμο σας.
  • Η πείνα: Όταν ένα παιδί πεινάει, μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτο, καθώς δεν έχει υπομονή να περιμένει. Η πείνα είναι αγχώδες και αγχωτικό συναίσθημα για τα παιδιά, καθώς το φαγητό ενέχει ένα συναίσθημα ασφάλειας. Γι’ αυτό στις εξόδους σας από το σπίτι φροντίστε να έχετε πάντα αρκετά σνακ (όχι όμως γαριδάκια και τα συναφή, αλλά π.χ. ένα ωραίο σάντουιτς με χυμό, κουλούρι με τυρί κ.ο.κ.), που θα προσφέρετε στο παιδί για να πάρει δυνάμεις και έτσι να μην εκραγεί.
  • Ο γονιός που δεν δίνει σημασία: Πολλά ξεσπάσματα των παιδιών οφείλονται στην ανάγκη τους να τραβήξουν την προσοχή ενός αδιάφορου γονιού ή κάποιου που είναι προσηλωμένος σε κάτι άλλο εκτός από τα ίδια. Σίγουρα όλος ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω από το παιδί, όμως μην αδιαφορείτε πάντα για ό,τι ζητάει. Πριν ξεσπάσει εξηγήστε στο παιδί με ήρεμη φωνή και κοιτάζοντάς το στα μάτια: «Ξέρω ότι χρειάζεσαι την προσοχή μου και φυσικά θα την έχεις, όμως πρώτα η μαμά θα τελειώσει αυτό το τηλεφώνημα στην τράπεζα». Δώστε στο παιδί κάτι να ασχοληθεί, όπως μια ζωγραφιά, ώστε να κερδίσετε χρόνο και εκπληρώστε την υπόσχεσή σας άμεσα, εάν δεν θέλετε να ξεσπάσει.
  • Η πίεση του χρόνου: Όλοι οι γονείς θέλουν τα παιδιά τους από μικρή ηλικία να ασχολούνται με δημιουργικές δραστηριότητες (αθλητισμός, μπαλέτο, μουσική κ.ο.κ.), χωρίς να αφήνουν χώρο στο παιδί να ανασάνει. Ειδικά ένα παιδί 2-3 ετών μπορεί να αφομοιώνει πληροφορίες στο δικό του ρυθμό και όχι στο ρυθμό των γονέων. Το να πιέζετε ένα παιδί να κάνει πολλαπλές δραστηριότητες μέσα σε μια μέρα σε αυτήν την ηλικία μπορεί να του φέρει άγχος, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει. Δώστε χώρο και χρόνο στο παιδί και μη γεμίζετε το ημερήσιο πρόγραμμά του. «Σπάστε» τις δραστηριότητες σε εβδομαδιαία βάση. Επιπλέον, μην υπολογίζετε την ταχύτητα κάθε παιδιού με βάση τη δική σας. Έτσι, εάν θέλετε να είναι έτοιμο και ντυμένο σε 10 λεπτά, οφείλετε να υπολογίσετε τουλάχιστον 20, ώστε να μην πιεστεί και ξεσπάσει.

Σοφή συμβουλή

Κάποιες φορές ένα νήπιο με ισχυρή θέληση χάνει τον έλεγχο του εαυτού του κατά τη διάρκεια ενός ξεσπάσματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως βοηθά να το κρατήσετε σφιχτά στην αγκαλιά σας και με αγάπη να του πείτε: «Ξέρω ότι θύμωσες και έχασες τον έλεγχο. Σε κρατώ επειδή σε αγαπώ και δεν θέλω να χτυπήσεις». Μετά από λίγα λεπτά θα διαπιστώσετε ότι το παιδί θα αφεθεί στην αγκαλιά σας σαν να σας ευχαριστεί που το «σώσατε» από τον εαυτό του.

 

Τάση για ξέσπασμα!

Μερικά παιδιά έχουν μεγαλύτερη τάση προς ξεσπάσματα από άλλα. Αυτό φαίνεται ήδη από τη βρεφική ηλικία. Μωρά πεισματάρικα, που κλαίνε συνεχώς, χρειάζονται διαρκώς κάποιον δίπλα τους είναι πιο επιρρεπή στα ξεσπάσματα στη, νηπιακή ηλικία καθώς δυσκολεύονται περισσότερο να εξισορροπήσουν αυτά που αισθάνονται. Κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά, που κάνουν τα μωρά επιρρεπή στα ξεσπάσματα, όπως η επιμονή, η ευαισθησία, το πείσμα, είναι από την άλλη πολύ ευεργετικά για την πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού αργότερα, γι’ αυτό πριν κρίνετε αρνητικά το μωρό σας, σκεφτείτε το μέλλον! Έχει μεγάλη σημασία να μιλάτε στο παιδί σας ήδη από τη βρεφική ηλικία, καθώς η έκφραση των συναισθημάτων με λέξεις κάνει πιο εύκολο για το παιδί το να ελέγξει ό,τι αισθάνεται, αλλά και έχει καλύτερη επικοινωνία με εσάς, για να το καταλαβαίνετε καθώς μεγαλώνει.

 

Δείτε ακόμη: Κακές συνήθειες; Χτυπήστε τες στην «ρίζα»!

                       Συναισθηματική νοημοσύνη: Η λογική της καρδιάς!

 

Με την συνεργασία της ψυχολόγου του Πάντειου Πανεπιστημίου (ειδίκευση στην συστημική οικογενειακή ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική γονέων-ζεύγους-παιδιού-εφήβου,διάγνωση και αποκατάσταση μαθησιακών δυσκολιών,επαγγελματικός προσανατολισμός),Σίλειας Δημουλή.

 

happy baby