Πώς εξελίσσεται η μνήμη των παιδιών!

ΕκτύπωσηΕκτύπωση

παιδί χαμογελάειΜάθετε τους ρυθμούς αλλά και τους τρόπους με τους οποίους εξελίσσεται η μνήμη του μωρού σας τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του και απολαύστε τη διαδικασία στο έπακρο!

 

Η μνήμη και η συγκέντρωση είναι δύο δεξιότητες που αναπτύσσονται σταδιακά στα παιδιά και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για όλα τα μαθησιακά έργα, όπως είναι και η κατάκτηση της ομιλίας.

Αρχικά τα μωρά μπορούν και θυμούνται με τη βοήθεια επαναλαμβανόμενων κινήσεων και «τελετουργικών», τα οποία υπαγορεύονται από ένα καθημερινό πρόγραμμα. Εσείς, να θυμάστε πως το μεγαλύτερο μέρος της μνήμης αναπτύσσεται μέσω της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, οπότε χρειάζεται να έχετε υπομονή και επιμονή έως ότου καταφέρει να θυμάται όσα του λέτε, όσα του δείχνετε! Το σημαντικό είναι πως μήνα με το μήνα η ικανότητά του να θυμάται αυξάνει. Υπάρχουν κάποιοι μήνες -ορόσημα- στην πορεία για την εξέλιξη της μνήμης του και είναι οι εξής:

Στους 2 μήνες:

  • Το βρέφος, εμφανίζει μνήμη «αναγνώρισης», οπότε ίσως θυμάται και αναγνωρίζει οικεία πρόσωπα!

Στους 3 μήνες:

  • Όταν το μωρό σας γίνει 3 μηνών η μνήμη του μπορεί μεν να είναι περιορισμένη, αλλά θα είναι επίσης και βελτιωμένη! Γενικότερα, δεν θα είναι σε θέση να θυμάται αντικείμενα παρά μόνο όταν έχει χρησιμοποιήσει όλες του τις αισθήσεις για να τα αντιληφθεί. Για παράδειγμα εάν φέρετε μπροστά στα μάτια του ένα παιχνίδι και αμέσως μετά το απομακρύνετε, να είστε σίγουροι πως δεν θα το συγκρατήσει στη μνήμη του. Εάν, όμως, το μωράκι σας έχει τη δυνατότητα να το αγγίξει, να το ψηλαφίσει, να το μασήσει ή να το πιπιλίσει, τότε είναι πιο εύκολο για εκείνο να το θυμηθεί αργότερα! Το ιδανικό για το μικρό σας είναι να το αφήνετε να παίζει με αντικείμενα.

Στους 9 μήνες:

Στους 9 μήνες η μνήμη του σταδιακά θα έχει βελτιωθεί, αλλά δεν θα είναι ακόμα σε θέση να θυμάται γεγονότα ή αντικείμενα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

  • Σε αυτήν τη φάση κατακτά σταδιακά τη μονιμότητα των αντικειμένων και θα θυμάται τα αγαπημένα του παιχνίδια αλλά και ένα κρυμμένο αντικείμενο, το οποίο του είχε τραβήξει την προσοχή. Ακόμη, πλέον γνωρίζει ότι όταν η μαμά φεύγει από το δωμάτιο δεν εξαφανίζεται αλλά θα επιστρέψει.
  • Επιπλέον, θυμάται στοιχεία της καθημερινότητας, όπως π.χ. ότι μετά το μπάνιο πίνει το γάλα του ή πριν κοιμηθεί του λέτε κάποιο παραμύθι κ.λπ. Έτσι, λοιπόν, όταν θυμάται το αποτέλεσμα της κίνησης που είχε κάνει την προηγούμενη φορά, θα ξέρει τι να περιμένει την επομένη, αν επαναληφθεί η ίδια κίνηση.
  • Σταδιακά θα αρχίσει να συγκρατεί στη μνήμη του τα αντικείμενα του σπιτιού και ιδιαίτερα των χώρων στους οποίους βρίσκεται τις περισσότερες ώρες της ημέρας.

Στους 10 μήνες:

Στην ηλικία των 10 μηνών αρχίζει να κατανοεί τη χρήση πολλών συνηθισμένων αντικειμένων, αλλά και να αντιλαμβάνεται έννοιες και ομάδες πραγμάτων. Για παράδειγμα μπορεί να αντιληφθεί πως ενώ κάθε σκυλί είναι διαφορετικό, όλα τους ανήκουν στην κατηγόρια που ακούει στο όνομα: «Σκύλος». Από την άλλη, είναι πολύ πιθανό να μην μπορεί να αναγνωρίσει ως σκυλάκι ένα πολύ μικρόσωμο ή με αραιό τρίχωμα ζώο, καθώς και ένα πολύ μεγάλο, γιατί δεν μπορεί να τα συνδέσει με τη γενικότερη εικόνα που έχει για τα σκυλιά.

  • Επιπλέον, θα θυμάται και τα νανουρίσματα που του τραγουδάτε στα οποία μπορείτε και να αντικαθιστάτε κάποιες λέξεις πού και πού! Εάν το αντιληφθεί, θα το καταλάβετε, διότι θα βάλει τα γέλια. Γενικότερα κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του πρώτου έτους το μωρό είναι προσκολλημένο στο οικείο περιβάλλον και τα οικεία αντικείμενα κι αν αλλάξει κάτι σε αυτά –ακόμη και μία μικρή λεπτομέρεια– ίσως να μην το αναγνωρίσει.

Στους 12 μήνες:

Από το 1ο έτος της ζωής του και μετά το παιδί σας θα είναι σε θέση να θυμάται διάφορα γεγονότα ή αντικείμενα απόμωρό μπουσουλάει την καθημερινή του ρουτίνα. Σε αυτήν τη φάση μπορεί και συγκεντρώνεται πιο εύκολα σε ό,τι το ενδιαφέρει, με αποτέλεσμα να μπορεί να διδάσκεται πολύ περισσότερα πράγματα μέσα από το παιχνίδι.

  • Το μικρό σας, με τη σταδιακή κατάκτηση της ικανότητας για ομιλία είναι πλέον σε θέση να συνδέει μία λέξη με αναμνήσεις, π.χ. μπορεί να θυμηθεί το πρόσωπο της γιαγιάς του ακούγοντας τη λέξη «γιαγιά».
  • Ενδέχεται να παρατηρήσετε πως δεν ανταποκρίνεται όταν του μιλάτε και είναι απασχολημένο. Εφόσον, όμως, τις υπόλοιπες ώρες ανταποκρίνεται, μην ανησυχείτε!

Μετά τους 18 μήνες:

Τον 18ο μήνα της ζωής του η μνήμη αλλά και η συγκέντρωση του μικρού σας θα έχουν βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό και θα θυμάται πιο εύκολα αντικείμενα ή γεγονότα του πρόσφατου παρελθόντος.

  • Σε αυτό το διάστημα θα συνειδητοποιήσετε πως η δυνατότητα συγκέντρωσης των μωρών διαφέρει από άτομο σε άτομο. Έτσι, λοιπόν, ενώ άλλα παιδιά «τρέχουν» από τη μία δραστηριότητα στην άλλη, άλλα παιδάκια συγκεντρώνονται σε μία δραστηριότητα για πολλή ώρα!
  • Εάν επιχειρήσετε να του επισημάνετε π.χ. να μην αγγίζει κάτι, ίσως να μην το θυμάται για πολλή ώρα, οπότε μετά από λίγο να προσπαθήσει ξανά να αγγίξει κάτι επικίνδυνο.
  • Μην το μαλώσετε! Δεν είναι πως δεν δίνει σημασία στις προειδοποιήσεις σας, απλώς τις ξεχνάει! Αυτό που είναι σημαντικό για το μωρό σας είναι να ζει μεν σε έναν ασφαλή χώρο αλλά όχι βαρετό!
  • Στους 21 μήνες τα περισσότερα νήπια μπορούν να παίζουν μόνα τους με ένα παιχνίδι για αρκετή ώρα!

Μετά τους 24 μήνες:

Πλέον το μωρό σας θα μπορεί να θυμάται με ευκολία γεγονότα από την περασμένη εβδομάδα ή ακόμη και από τον προηγούμενο μήνα!

  • Ενώ το μικρό σας μπορούσε να επεξεργαστεί μόνο ένα ερέθισμα τη φορά, θα διαπιστώσετε ότι κάτι τέτοιο πλέον θα αρχίσει να αλλάζει!
  • Πλέον, έχει επαρκή δυνατότητα συγκέντρωσης καθώς η προσοχή του γίνεται σταδιακά αμφίδρομη.
  • Σε αυτήν την ηλικία έχει καλή μνήμη αλλά και καινούριες γνώσεις.

Μετά τα 2,5 χρόνια:

  • Tο μικρό σας θα ξέρει ολόκληρο το όνομά του και θα γνωρίζει αρκετά τραγουδάκια τα οποία ενδεχομένως να άκουγε για ένα χρονικό διάστημα ή να του τα τραγουδούσατε. Ακόμη, θα έχει μάθει αρκετές έννοιες και θα αρχίσει να αντιλαμβάνεται καλύτερα την έννοια του χώρου και του χρόνου!
  • Η συγκέντρωσή του αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς και μπορεί να μένει προσηλωμένο περισσότερη ώρα σε μία δραστηριότητα.
  • Ανάμεσα στα 2,5 και τα 3 έτη του νηπίου η μνήμη του θα είναι αρκετά καλή, ιδιαίτερα σε πράγματα τα οποία είναι ελκυστικά για εκείνο. Δηλαδή εάν του πείτε πως την επόμενη μέρα θα φάει παγωτό ή το αγαπημένο του φαγητό, είναι απίθανο να το ξεχάσει! Δειξτε του εμπιστοσύνη και μην το μαλώνετε αν κάποια σιτγμή ξεχάσει ενδεχομένως κάτι.

Μετά τα 3 χρόνια:

  • Γνωρίζει πολλά χρώματα αλλά και γράμματα με το όνομά τους, παρότι είναι αρκετά νωρίς για να ξέρει την αλφάβητο. Θα είστε σίγουρα μια πολύ περήφανη μαμά με τις κατακτήσεις του μικρού σας.
  • Σε αυτήν την ηλικία ίσως να μάθει και να μετρά. Ακόμη θα επαναλαμβάνει λέξεις και φράσεις που έχει ακούσει από εσάς, κάτι το οποίο είναι απόλυτα φυσιολογικό καθώς το βοηθά να μάθει καινούριες λέξεις και να αφομοιώνει το νόημά τους. Μπορεί με άνεση όχι μόνο να συννενοείτε αλλά και να σας εκπλήσει καθημερινά με τις ολοένα μεγαλύτερες ικανοτητες του!

 

Με τη συνεργασία της ψυχολόγου του Πάντειου Πανεπιστημίου, Σίλειας Δημουλή.

happy baby