Συμβουλές για γονείς

Λιλιπούτειοι καλλιτέχνες!

παιδιά παίζουν πιάνοΗ ζωγραφική και η μουσική είναι δύο κύριες δραστηριότητες των παιδιών στην Α΄ τάξη του δημοτικού. Μάθετε τα οφέλη που θα αποκομίσουν μέσα από την ενασχόλησή τους με τις τέχνες!

 

Οι τέχνες διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην πρώτη επαφή των παιδιών με το σχολείο, καθώς αποτελούν μία άριστη μέθοδο εξοικείωσης με το νέο περιβάλλον αλλά και ένα μέσο για να έρθουν πιο κοντά στον κόσμο της γνώσης!

 

Η μελωδΙα της… διανόησης!

Ο Πλάτωνας σοφά είπε: «Η εκπαίδευση στη μουσική είναι ανάγκη επιτακτική γιατί περισσότερο από οτιδήποτε στον κόσμο ο ρυθμός και η αρμονία επηρεάζουν το ενδότερο κομμάτι του εαυτού μας και ο καθένας από εμάς θα πρέπει να ξέρει πώς να το χαλιναγωγήσει». Η επιστήμη, σήμερα, «χειροκροτεί» αλλά και επικροτεί αυτήν τη διαπίστωση, καθώς σύμφωνα με μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Florida, πρόωρα βρέφη που άκουγαν ανά τακτά διαστήματα μουσική, ανεξαρτήτως είδους, ανέπτυξαν σημαντικά υψηλότερες διανοητικές και σωματικές ικανότητες από όσα μεγάλωσαν κατά τον ίδιο τρόπο, δεν άκουγαν όμως καθόλου μουσική!

Υπάρχουν δύο ομάδες παιδιών που ασχολούνται με τη μουσική. Αυτών που απλά ακούν μουσική και αυτών που συμμετέχουν ενεργά δημιουργώντας μουσική μέσω ενός ή πολλών οργάνων.

Η κατάλληλη ηλικία για να ξεκινήσει ένα παιδί την εκπαίδευσή του σε κάποιο μουσικό όργανο είναι στα 4 έτη, όταν οι νότες διαβάζονται με λέξεις και είναι πολύ πιο εύκολο να παρακολουθήσει τα μαθήματα αλλά και να κατανοήσει τι ακριβώς χρειάζεται να κάνει.

Ένα μουσικό όργανο με το οποίο μπορεί εύκολα να αρχίσει ένα παιδί από μικρή ηλικία είναι το πιάνο ή κάποιο άλλο με πλήκτρα π.χ. το αρμόνιο. Αυτό ισχύει διότι το παιδί έχει τη δυνατότητα να κάθεται και να μην κρατά στα χέρια του το βαρύ όργανο, ενώ ταυτόχρονα θα παίζει.

Ο μελωδικός ήχος διευκολύνει τη σωστή ανάπτυξη αλλά και τη σωστή χρήση των αισθητήριων οργάνων ενός παιδιού.

Μέσα από τη μουσική ένα παιδί μαθαίνει να εκφράζεται, μέσω της ρυθμικής κίνησης του σώματός του αλλά και μέσω του τραγουδιού. Ο πομπός είναι η μουσική και ο δέκτης είναι το παιδί, το οποίο ταυτίζεται ενίοτε με το ρυθμό αλλά και με τα λόγια ενός τραγουδιού, κάτι που το ωθεί να εκφράσει πιο εύκολα τα προσωπικά του συναισθήματα.

Τα παιδιά και πολλές φορές στην εφηβεία ψάχνουν μέσα από τη μουσική να έρθουν πιο κοντά με τον ίδιο τους τον εαυτό, καθώς βρίσκουν τι τους ταιριάζει, ανάλογα με την περίοδο αλλά και με τον «εποχικό» συναισθηματικό τους κόσμο.

 

Μουσική επίδραση!

Η μουσική έχει θετική επιρροή στη νοητική ανάπτυξη του παιδιού αλλά και στην ορθή δόμηση της προσωπικότητάς του. Μέσα από έρευνες, που έχουν κατά καιρούς πραγματοποιηθεί, αποδεικνύεται ότι τα παιδιά που μαθαίνουν από πολύ μικρά μουσική γίνονται καλύτεροι ακροατές και συγκεντρώνονται πολύ πιο εύκολα, οπότε είναι και καλύτεροι μαθητές στο σχολείο. Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε ένα ποσοστό μαθητών γυμνασίου στην Καλιφόρνια, αποδείχτηκε ότι οι μαθητές που είχαν παιδεία στη μουσική ήταν πιο σωστοί στην οργάνωση της σκέψης τους αλλά και στη νοητική τους ευελιξία.

κοριτσάκι ζωγραφίζειΤα παιδιά που ασχολούνται με την εκμάθηση κάποιου οργάνου, π.χ. πιάνο, ακορντεόν κ.λπ., έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν γρήγορα τη δεξιότητα να συντονίζουν νου, κίνηση και αισθητήρια όργανα στο ρυθμό της μελωδίας. Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου αναπτύσσει αλλά και ενθαρρύνει την πειθαρχία στα παιδιά, καθώς θέτουν κάποιον στόχο και εκπαιδεύονται να συντονίζουν το νοητικό με το συναισθηματικό τους κόσμο προκειμένου να τον πετύχουν.

Στην περίπτωση που το παιδί ενταχθεί σε κάποιο τμήμα προκειμένου να εκπαιδευτεί σε κάποιο όργανο, μαθαίνει ταυτόχρονα την αξία της ομάδας αλλά και πώς να συμβιώνει με άλλα παιδιά και να σέβεται τον κοινό τους στόχο.

Πολλές φορές τα παιδιά, δημιουργώντας μια δική τους μελωδία, μαθαίνουν τη χαρά της δημιουργικότητας και της έκφρασης του εαυτού τους, η οποία τα κάνει απίστευτα χαρούμενα. Γι’ αυτό και η μουσική είναι ένα μάθημα που εντάσσεται από νωρίς στα σχολεία. Επίσης τη μουσική την ανακαλύπτουμε και σε παιδικά παιχνίδια, τα οποία αποτελούν σημείο αναφοράς για να κατανοήσει ένα παιδί τον κόσμο γύρω του.

Η μουσική εξάπτει τη φαντασία των παιδιών, καθώς το άκουσμα μιας μελωδίας τα ταξιδεύει!

 

Μια εικόνα… χίλιες λέξεις

Η ζωγραφική είναι μια μέθοδος έκφρασης του εαυτού του παιδιού, αλλά και αποτύπωσης του ψυχικού του κόσμου ! Το πινέλο και τα χρώματα μπορούν άριστα να αποτελέσουν εργαλεία για την κατανόηση του ολόκληρου του κόσμου!

Ένα παιδί που παρατηρεί τους ανθρώπους αλλά και τα αντικείμενα γύρω του και ύστερα τα αποτυπώνει σε ένα χαρτί, αυτομάτως, προσφέρει τη δυνατότητα στον ίδιο του τον εαυτό να κατανοήσει καλύτερα τον κόσμο σε μια μικρογραφία.

Μέσα από τη διαδικασία της ζωγραφικής μπορεί να «δημιουργήσει» έναν κόσμο ακριβώς όπως τον θέλει και τον ονειρεύεται. Με τον τρόπο αυτόν ένας ενήλικας μπορεί να κατανοήσει ευκολότερα πώς θα ήθελε ένα παιδί τον κόσμο γύρω του.

Μέσα από τη δημιουργική έκφραση το παιδί αποκτά συνείδηση του εαυτού του, καθώς όσο περισσότερο ζωγραφίζει τόσο περισσότερο έρχεται σε επαφή με τον ψυχισμό του και τις βαθύτερες σκέψεις του.

Αναπτύσσει τις νοητικές του ικανότητες, καθώς ακονίζει το μυαλό του αλλά και το συντονίζει με τον εσώτερο εαυτό του αλλά και με την κίνηση των χεριών του.

Καλλιεργεί τις δεξιότητές του στη ζωγραφική, η οποία, μέσω της έκφρασης του εαυτού του αλλά και της εξάσκησης των χεριών του, μπορεί να το βοηθήσει στην επαγγελματική του σταδιοδρομία κατά τη μετέπειτα ζωή του. Επιπλέον, η ζωγραφική αποτελεί την πρώτη γραφική δραστηριότητα του παιδιού!

 

Ο κόσμος μιας… ζωγραφιάς!

Είναι πολύ σημαντικό να μην κοροϊδεύετε τις ζωγραφιές του παιδιού σας αλλά και να μην τις κρίνετε άσχημα αν δεν σας αρέσουν, ακόμη και αν δεν είναι πολύ μικρό σε ηλικία. Μάθετε να βλέπετε πραγματικά τις ζωγραφιές του και όχι απλώς να τις κοιτάζετε! Δείτε βαθύτερα όσα ζωγράφισε στο χαρτί και θα εισχωρήσετε μέσα στην ψυχή του!

Η ωριμότητα του σχεδίου, η οποία αξιολογείται σύμφωνα με την ηλικία του παιδιού, κρίνεται από τις λεπτομέρειές του, το πόσο εμπλουτισμένο είναι, αν αποτελείται από ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ή πρωτότυπα χαρακτηριστικά. Όλα τα παραπάνω αποτυπώνουν την ψυχολογική ωριμότητα του παιδιού και συχνά αποτελούν ένδειξη των εσωτερικών ικανοτήτων του (π.χ. ψυχολογικό επίπεδο νοημοσύνης, φαντασία). Για παράδειγμα, εάν κάποιο παιδί άνω των 6 ετών δεν αποτυπώνει στη γενικότερη μορφή ενός ανθρώπου διακριτό πρόσωπο και σώμα, ίσως χρήζει να διερευνηθεί η νοητική και συναισθηματική του κατάσταση.

Πολλές φορές παρατηρείται πως ακόμη και μια αφηρημένη μουτζούρα για εμάς μπορεί να συμβολίζει ένα πολύ συγκεκριμένο αντικείμενο για το παιδί, σε όποια ηλικιακή φάση και αν βρίσκεται. Γι’ αυτόν το λόγο είναι σημαντικό, εφόσον δεν κατανοούμε κάτι, να το ρωτάμε για αυτό που ζωγράφισε και να συμμετέχουμε στη διαδικασία της έκφρασης του εαυτού του.

Από την ηλικία των 5 ετών οι ζωγραφιές γίνονται πιο λεπτομερείς και πιο συγκεκριμένες, καθώς το παιδί με τον καιρό αποκτά μια πιο σύνθετη, παράλληλα όμως ολοκληρωμένη εικόνα του κόσμου γύρω του. Από τα 4,5 χρόνια του το παιδί επιχειρεί να αναπαραστήσει το σώμα.

Η ζωγραφιά ενός μικρού μας φίλου μαρτυρά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον ίδιο του τον κόσμο, ο οποίος αποτελείται από την «πυρηνική» του οικογένεια αλλά και την εξίσου πολύ σημαντική «σχολική» του οικογένεια!

Οι ζωγραφιές αποτελούν μια σημαντική πηγή πληροφοριών για την προσωπικότητα του παιδιού και για ζητήματα που το απασχολούν.

Το κάθε παιδί είναι διαφορετικό, ανεξάρτητα από την ηλικία του. Αυτό δεν χρειάζεται να σας τρομάζει αλλά να σας κάνει να αγαπάτε, κάθε μέρα και περισσότερο, τη μοναδικότητά του!

 

Ο ψυχικός κόσμος του

Η ζωγραφική αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο στη διαδικασία ερμηνείας της ψυχοσύνθεσης ενός παιδιού. Πολλοί γονείς θέλουν να παρατηρούν τις ζωγραφιές των παιδιών τους για να καταλαβαίνουν εάν είναι… φυσιολογικές! Αυτός είναι ένας τρόπος σκέψης που καλό είναι να αποφεύγετε τόσο για τη δική σας ηρεμία όσο και για του παιδιού σας! Δεν υπάρχει συνταγή ερμηνείας μιας ζωγραφιάς, καθώς είναι σημαντικό κάθε παιδί να αντιμετωπίζεται ως μια ξεχωριστή οντότητα αλλά και ψυχοσύνθεση!

Στην περίπτωση που αντιληφθείτε πως το παιδί σας ζωγραφίζει βίαιες εικόνες ή φέρεται επικίνδυνα με τα εργαλεία της ζωγραφικής (π.χ. ζωγραφίζει με επιθετικότητα και βίαιες κινήσεις, σκίζει το χαρτί κ.λπ.), διατηρήστε την ψυχραιμία σας. Με το σχέδιο το παιδί εκφράζει τον εσωτερικό του κόσμο, τις ασυνείδητες ή συνειδητές επιθυμίες του, τις φαντασιώσεις και τους προβληματισμούς του. Εάν το παρατηρήσετε μόνο μια ή δυο φορές, μπορεί απλώς να έχει τα νεύρα του.

Σε κάθε περίπτωση είναι καλό να διερευνήσετε περαιτέρω την κατάσταση κάνοντας αντανάκλαση συναισθήματος, π.χ. λέγοντας «φαίνεσαι θυμωμένος»! Εάν αρχίσετε να παρατηρείτε τέτοιες αντιδράσεις όλο και πιο συχνά, τότε πλησιάστε το και ρωτήστε το τι ζωγραφίζει, πού είδε κάτι τέτοιο, γιατί του αρέσει αυτή η εικόνα ή ακόμη και πώς νιώθει όταν τη ζωγραφίζει. Έτσι, θα αρχίσετε να έρχεστε πιο κοντά του και θα μάθετε πολύ περισσότερα για τον ψυχικό του κόσμο.

Στην περίπτωση που δείτε πως η βία αυτή όχι μόνο συνεχίζεται αλλά και χειροτερεύει, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείτε κάποιες επιθετικές ή προβληματικές συμπεριφορές στο παιδί σας, καλύτερα να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό.

 

Με τη συνεργασία της ψυχολόγου ΜΔΕ Σχολικής Ψυχολογίας, πτυχιούχου Πάντειου Πανεπιστημίου, διπλωματούχου μεταπτυχιακής ειδίκευσης στη Σχολική Ψυχολογία (Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), υπεύθυνης του κέντρου «Μάθηση και Λόγος», Όλγας Νικολάου.

happy baby