Μαθαίνω τις ετικέτες τροφίμων!

ΕκτύπωσηΕκτύπωση

κορίτσι με λαχανικάΔιαβάσαμε τις ετικέτες τροφίμων, μάθαμε τη σημασία τους και σας παρουσιάζουμε οδηγίες για να γνωρίζετε τί αγοράζετε από το σουπερμάρκετ.

 

Συχνά ακούτε λέξεις όπως ημερήσια συνιστώμενη δόση, πρεβιοτικά, δεξτρίνη κ.τ.λ., που περιέχονται μέσα στα τρόφιμα από τη μαργαρίνη μέχρι το γάλα και το γιαούρτι, αλλά κυρίως σε τρόφιμα διαδεδομένα στα παιδιά, όπως μπισκότα, κρουασάν κ.ά.

Πολλά από αυτά που αναγράφονται στις ετικέτες τροφίμων σας είναι άγνωστα.Μάθετε να διαβάζετε τις ετικέτες τροφίμων για να προστετέψετε την οικογένεια και την υγεία σας!

 

Ετικέτες τροφίμων!

Στις ετικέτες τροφίμων, οι παραγωγοί βάσει νόμου, παρέχουν συγκεκριμένες πληροφορίες στους ευρωπαίους καταναλωτές. Το όνομα με το οποίο ένα προϊόν πωλείται δεν πρέπει να είναι παραπλανητικό, ούτε να προκαλεί σύγχυση στον καταναλωτή. Πρέπει να περιλαμβάνει ή να συνοδεύεται από λεπτομέρειες για το τρόφιμο και τη συγκεκριμένη επεξεργασία στην οποία έχει υποβληθεί [π.χ. κατεψυγμένο, σε σκόνη, καπνιστό, UHT (πολύ υψηλής θερμικής επεξεργασίας), συμπυκνωμένο, κ.λπ]. Η ετικέτα τροφίμων, επίσης πρέπει να δηλώνει το όνομα και τη διεύθυνση του κατασκευαστή. Επιπλέον, στην ετικέτα τροφίμου θα πρέπει να δηλώνεται το καθαρό βάρος του τροφίμου πριν συσκευαστεί, οι οδηγίες χρήσης του, καθώς και ειδικές συνθήκες αποθήκευσής του.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ενημέρωσης για τη Διατροφή (EUFIC), στην Ευρώπη, σχεδόν σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα είναι υποχρεωτικό να απαριθμούνται κατά φθίνουσα σειρά βάρους όλα τα συστατικά που περιλαμβάνονται σε ένα τρόφιμο, συμπεριλαμβανομένου του νερού και των πρόσθετων. Μάλιστα, 12 ενδεχομένως αλλεργιογόνα συστατικά τροφίμων έχουν καθιερωθεί, τα οποία πρέπει πάντα να ονομάζονται με σαφήνεια.

 

Τι σημαίνουν τα Ε στις ετικέτες τροφίμων;

  • Το χαρούπι φτιάχνεται από τους εδώδιμους λοβούς του σπόρου της χαρουπιάς. Η γλυκιά σάρκα χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενός υποκατάστατου της σοκολάτας. Οι σπόροι του χρησιμοποιούνται για να εξαχθεί το «κόμμι του χαρουπιού», που χρησιμοποιείται ως γαλακτωματοποιητής, σταθεροποιητής και ως πηκτική ουσία τροφίμων (E410) στη βιομηχανία ζαχαρωδών προϊόντων, ποτών και ψημένων προϊόντων.
  • Η καραγενάνη είναι ένας φυσικός υδατάνθρακας που εξάγεται από το κόκκινο φύκι. Χρησιμοποιείται ως πρόσθετη ουσία πήξης, πύκνωσης ή σταθεροποίησης,αναγράφεται στις ετικέτες τροφίμων ως (E407) και μπορεί να βρεθεί στο γάλα, σε επιδόρπια, σάλτσες και στο επεξεργασμένο κρέας.
  • Το κόμμι guar είναι ένας πολυσακχαρίτης που εξάγεται από το φασόλι guar. Το ιδιαίτερα κατεργασμένο κόμμι guar χρησιμοποιείται στα τρόφιμα ως πυκνωτική και σταθεροποιητική πρόσθετη ουσία και αναφέρεται στις ετικέτες τροφίμων ως (E412), ιδιαίτερα στα «ζελεδάκια», το παγωτό και τις σάλτσες σαλάτας.
  • Το υδρογονωμένο φυτικό έλαιο είναι ένα γενικό όνομα κατηγοριοποίησης που αναφέρεται στο φυτικό έλαιο, το οποίο έχει μετατραπεί σε στερεό ή ημιστερεό, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται υδρογόνωση. Όλα τα υδρογονωμένα φυτικά έλαια (π.χ. ηλιέλαιο, σόγια, granola) καλύπτονται από αυτόν τον όρο. Η υδρογόνωση παράγει μια πιο επιθυμητή δομή (π.χ. στα ψημένα προϊόντα), αλλά μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό trans λιπαρών οξέων, τα οποία εμπλέκονται ως παράγοντας κινδύνου στις καρδιακές παθήσεις. Οι καταναλωτές ενθαρρύνονται χαρακτηριστικά να αναζητούν τις λέξεις «υδρογονωμένο» και «μερικώς υδρογονωμένο» στον κατάλογο συστατικών και στις ετικέτες τροφίμων,για να συμπεράνουν αν ένα προϊόν περιέχει trans λίπος. Εντούτοις, αυτές οι συμβουλές είναι εν μέρει σωστές. Τα μερικώς υδρογονωμένα έλαια περιέχουν κάποιο ποσό trans λίπους (εξαρτώμενο από το βαθμό υδρογόνωσης), αλλά τα πλήρως υδρογονωμένα έλαια δεν περιέχουν trans λίπος.
  • Η υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη προέρχεται από φυτική πηγή, όπως το καλαμπόκι, η σόγια ή το σιτάρι, και η οποία έχει διασπαστεί σε αμινοξέα μέσω μιας διαδικασίας όξινης ή ενζυματικής υδρόλυσης. Έχει γεύση κρέατος και χρησιμοποιείται ευρέως ως μυρωδικό στα προϊόντα με καρυκεύματα.
  • Η λεκιθίνη είναι μια λιπαρή ουσία που βρίσκεται, για παράδειγμα, στα φασόλια σόγιας, τους κρόκους αβγών και το ηλιέλαιο. Αναφέρεται στις ετικέτες τροφίμων κυρίως ως γαλακτωματοποιητής (E322) και μπορεί να βρεθεί στη σοκολάτα, τις σάλτσες σαλάτας και τα παγωμένα επιδόρπια
  • Το άμυλο είναι ένας υδατάνθρακας που απαντάται στη φύση και εξάγεται από φυτικές πηγές (σπόρους, ρίζες, όσπρια).
  • Η δεξτρίνη και η μαλτοδεξτρίνη είναι ελαφριοί υδατάνθρακες που παράγονται από την κατατομή του αμύλου κατά τη διαδικασία της υδρόλυσης. Οι δεξτρίνες παράγονται γενικά από το άμυλο (από καλαμπόκι, σιτάρι ή πατάτα) και χρησιμοποιούνται ως υλικά πληρώσεως και πυκνώσεως σε γλυκά, στα εύκολα τρόφιμα (π.χ. στιγμιαίες σούπες) για διαιτητική χρήση, καθώς και ως μεταφορείς γεύσης.
  • Τα σιρόπια γλυκόζης είναι γλυκά υδατικά διαλύματα σακχαριτών, που προκύπτουν από τη μερική υδρόλυση του αμύλου από τα οξέα ή και τα ένζυμα των τροφίμων. Ανάλογα με το βαθμό υδρόλυσης, περιέχουν διάφορα ποσά γλυκόζης. Το σιρόπι γλυκόζης χρησιμοποιείται ιδιαίτερα ως γλυκαντική ουσία για τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής που κυκλοφορούν ευρέως στα σουπερμάρκετ και τα μη αλκοολούχα ποτά.
  • Τα τροποποιημένα άμυλα τροφίμων είναι προϊόντα που παράγονται από άμυλα (π.χ. από τον αραβόσιτο, το σίτο και την πατάτα), τα οποία έχουν υποστεί κατεργασία με χημικά, φυσικά ή βιολογικά μέσα (π.χ. με προμαγείρεμα) για να παραχθούν οι επιθυμητές ιδιότητες. Χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων ως πυκνωτικές, σταθεροποιητικές, πηκτικές ουσίες, ως σύνδεσμοι ή γαλακτωματοποιητές, π.χ. στις σάλτσες, το ζωμό, τις σούπες, τα κατεψυγμένα πιάτα και τα ζαχαρώδη προϊόντα. Μια άλλη μορφή τροποποίησης είναι η «προζελατινοποίηση» του αμύλου, που χρησιμοποιείται σε πολλά στιγμιαία επιδόρπια.
  • Οι πολυόλες είναι σακχαροαλκοόλες ή υδρογονωμένοι υδατάνθρακες. Είναι γνωστές ως υποκατάστατα της ζάχαρης, διογκωτικές ή γλυκαντικές ουσίες χωρίς ζάχαρη. Οι συνηθέστερα χρησιμοποιούμενες πολυόλες είναι η σορβιτόλη, η μαννιτόλη, η μαλτιτόλη, η ισομαλτίνη, η λακτιτόλη, η ξυλιτόλη και η ερυθριτόλη. Στα τρόφιμα, οι πολυόλες χρησιμοποιούνται κυρίως ως γλυκαντικά που υποκαθιστούν τη ζάχαρη, ενώ λειτουργούν και ως διογκωτικοί, γαλακτωματοποιητικοί, πηκτικοί, γυαλιστικοί και αντισυγκολλητικοί παράγοντες στα τρόφιμα. Αντίθετα από άλλους υδατάνθρακες, δεν προωθούν την τερηδόνα στα δόντια και δεν προκαλούν αιφνίδιες αυξήσεις στα επίπεδα γλυκόζης αίματος, ενώ παρέχουν λιγότερες θερμίδες έναντι άλλων υδατανθράκων. Οι πολυόλες βρίσκονται στα προϊόντα χωρίς ζάχαρη, στα light προϊόντα χωρίς προστιθέμενα ή με μειωμένα σάκχαρα αλλά και στις τσίχλες.

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΗΣ

Είναι τα τρόφιμα που αγοράζετε αρκετά φρέσκα, για να τα καταναλώσετε; Ελέγξτε την ημερομηνία του προϊόντος στην ετικέτα τροφίμου! Πρέπει πάντα να δίνετε ιδιαίτερη προσοχή στις ημερομηνίες, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος τροφικής δηλητηρίασης, ενώ φυσικά δεν χρειάζεται να τρώτε ή να μαγειρεύετε τρόφιμα για τα οποία δεν είστε βέβαιοι. Βάσει νόμου, τα τρόφιμα πρέπει να φέρουν την «ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από» ή την «ημερομηνία λήξεως». Αυτές οι δύο εκφράσεις σημαίνουν διαφορετικά πράγματα:

  • Η «ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από» δείχνει την ελάχιστη διάρκεια ή την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας τα τρόφιμα διατηρούν τις συγκεκριμένες ιδιότητές τους όταν αποθηκεύονται κατάλληλα. Με άλλα λόγια, ένα προϊόν του οποίου η «ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από» έχει περάσει, μπορεί ακόμα να είναι ασφαλές ως προς την κατανάλωση, ωστόσο ο κατασκευαστής δεν εγγυάται πια για τις οργανοληπτικές ιδιότητες του προϊόντος (π.χ. γεύση, μυρωδιά, κ.λπ.).
  • Η «ημερομηνία λήξης» αναγράφεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητα, από μικροβιολογικής άποψης, προϊόντα, τα οποία θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία μας, εάν δεν καταναλωθούν εντός μιας ορισμένης περιόδου. Αυτά τα προϊόντα, όπως οι έτοιμες σαλάτες, πρέπει να φέρουν μια «ημερομηνία λήξης», μετά το πέρας της οποίας απαγορεύεται να καταναλωθούν. Επιπλέον, ο κατασκευαστής πρέπει να εξηγεί υπό ποιες συνθήκες πρέπει να διατηρείται το προϊόν για να παραμείνει φρέσκο για όσο το δυνατό περισσότερο χρονικό διάστημα, αναφέροντας, για παράδειγμα, την κατάλληλη θερμοκρασία διατήρησής του.

ΑΛΛΕΡΓΙΟΓΟΝΑ. Κατάλογος από την Ε.Ε. πιθανών αλλεργιογόνων που πρέπει να αναγράφονται στις ετικέτες τροφίμων:

  • Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη (δηλ. οι σπόροι του σιταριού, της σίκαλης, του κριθαριού, της βρώμης, του kamut ή των υβριδίων τους) και τα παράγωγά τους, σπόροι σουσαμιού και τα παράγωγά του.
  • Οστρακοειδή και τα παράγωγά τους.
  • Αβγά και τα παράγωγά τους.
  • Ψάρια και τα παράγωγά τους.
  • Φιστίκια και τα παράγωγά τους.
  • Σόγια και τα παράγωγά της.
  • Γάλα και τα παράγωγά του (συμπεριλαμβανομένης της λακτόζης).
  • Ξηροί καρποί, π.χ. αμύγδαλα (Amygdalus communis L.), φουντούκια (Corylus avellana), καρύδια (Jaglans regia), κάσιους (Anacardium occidentale), καρύδι πεκάν (Carya illinoiesis), φιστίκι Βραζιλίας (Bertholletia excelsa), φιστίκια Αιγίνης (Pistacia vera), macadamia και καρύδι του Queensland (Macadamia ternifolia) και τα παράγωγά τους.
  • Σέλινο και τα παράγωγά του.
  • Μουστάρδα και τα παράγωγά της.
  • Διοξείδιο του θείου και θειώδη άλατα σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 10 mg/kg ή 10 mg/l, εκφρασμένα ως SO2.

 

Δείτε ακόμη: Το καλάθι της διατροφής!

 

Πηγή: Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ενημέρωσης για τη Διατροφή EUFIC, Ίδρυμα Αριστείδης Δασκαλόπουλος.

 

happy baby