Εγκυμοσύνη και Αναιμία

έγκυος στύβει πορτοκάλια

Αναιμία χαρακτηρίζεται η παθολογική κατάσταση κατά την οποία παρατηρούνται μειωμένα επίπεδα αιμοσφαιρίνης στο αίμα. Η αιμοσφαιρίνη είναι μια πρωτεΐνη που περιέχεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια.

 

Η έλλειψη ερυθρών αιμοσφαιρίων οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, ενώ όταν κάνουμε λόγο για αναιμία κατά την περίοδο της κύησης, σε ένα πρώτο στάδιο πρόκειται για μια φυσιολογική κατάσταση λόγω των αυξημένων αναγκών του οργανισμού της εγκύου. Εάν ωστόσο επιδεινωθεί, τότε χαρακτηρίζεται ως πάθηση.

Ο διαχωρισμός μεταξύ μιας φυσιολογικής κατάστασης από την παθολογική είναι δυσδιάκριτος, παρόλα αυτά εάν σημειωθεί μια σχετική μείωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων ιδιαίτερα κατά το δεύτερο μισό διάστημα της εγκυμοσύνης, τότε τις περισσότερες φορές δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας.  

Πού οφείλεται η αναιμία κατά την κύηση; Ποια είναι τα συμπτώματά της; Πώς διαπιστώνεται αλλά και πώς αντιμετωπίζεται; Ποιος ο ρόλος της διατροφής;

Γιατί εμφανίζεται η αναιμία κατά την κύηση;

  • Αυξημένες ανάγκες του οργανισμού

Ο βασικότερος παράγοντας εμφάνισης της αναιμίας είναι οι αυξημένες απαιτήσεις του οργανισμού της εγκύου για βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, που σχετίζονται με την παραγωγή και μεταφορά των αιμοσφαιρίων. Το έμβρυο παραλαμβάνει από τη μήτρα τα συστατικά που χρειάζεται για τις δικές του αιμοποιητικές ανάγκες και έτσι οι ανάγκες της εγκύου είναι σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με το προ εγκυμοσύνης διάστημα.. 

  • Σιδηροπενία

Η σιδηροπενία, όπως ονομάζεται η έλλειψη σιδήρου, είναι μια πολύ συνηθισμένη αιτία εμφάνισης της αναιμίας στην εγκυμοσύνη. Οφείλεται πρωτίστως στις αυξημένες ανάγκες για σίδηρο και δευτερευόντως στην ελλιπή πρόσληψή του ή ακόμη και σε διαταραχή  του οργανισμού, κατά την οποία ο σίδηρος απορροφάται από το έντερο. Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, η πρόσληψη σιδήρου κατά την εγκυμοσύνη πρέπει να γίνεται σε ικανοποιητικά επίπεδα, αφού, όπως έχει διαπιστωθεί, οι ανάγκες της εγκύου είναι διπλάσιες ή τριπλάσιες από το φυσιολογικό.

  • Αύξηση του όγκου του αίματος

Η αύξηση του σωματικού βάρους της εγκύου οφείλεται κατά κύριο λόγο στην κατακράτηση υγρών. Ο όγκος του αίματος αυξάνεται περίπου κατά 30%, με αποτέλεσμα να αραιώνει ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Αύξηση, βεβαίως, σημειώνεται και στα ερυθρά αιμοσφαίρια, αλλά δεν παρουσιάζεται αναλογία με αυτήν της αύξησης των υγρών.

  • Υψηλές ανάγκες φυλλικού οξέως

Η απουσία ικανοποιητικών επιπέδων φυλλικού οξέως, από το οποίο έχει μεγάλη ανάγκη ο οργανισμός της εγκύου, είναι μια ακόμη αιτία εμφάνισης αναιμίας. Το φυλλικό οξύ είναι απαραίτητο θρεπτικό συστατικό και κατά την διάρκεια της προσπάθειας σύλληψης και κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, γιατί προλαμβάνει πιθανές ανωμαλίες του νευρικού συστήματος και κάποια πιθανή αποβολή. Η έλλειψή του σε ορισμένες περιπτώσεις, εκτός των άλλων, οφείλεται και σε διαταραχές του εντέρου, αλλά και στη λήψη φαρμάκων. 

  • Κληρονομικότητα

Το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες και είναι ιδιαίτερα σύνηθες σε μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα. Χαρακτηριστικό της είναι ο χαμηλός αιματοκρίτης και χρήζει ειδικής αντιμετώπισης.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της αναιμίας;

Τα συνήθη συμπτώματα της αναιμίας είναι το αίσθημα κόπωσης, η ωχρότητα του δέρματος και η ταχυκαρδία. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, εάν η αναιμία είναι εντονότερη, τότε είναι πιθανόν να συνοδεύεται από στηθαγχικές ενοχλήσεις, πονοκεφάλους και ζαλάδες. Επίσης, συχνά τα άκρα της εγκύου είναι κρύα ή μουδιασμένα.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση;  

Η διάγνωση της αναιμίας στις εγκύους γίνεται όπως ακριβώς και σε κάθε άλλη περίπτωση. Η έγκυος υποβάλλεται σε γενικές εξετάσεις αίματος, κι ελέγχονται έτσι τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης, καθώς επίσης και του αιματοκρίτη. Επίσης, μετρώνται τα επίπεδα σιδήρου αλλά και της φερριτίνης, η έλλειψη των οποίων έχει άμεση σχέση με την εμφάνιση της αναιμίας. Εάν διαπιστωθεί τελικά ότι η έγκυος εμφανίζει αναιμία, τότε μεταξύ άλλων ο γιατρός μπορεί να της συστήσει σκευάσματα φυλλικού οξέως, βιταμινών ή σιδήρου, ανάλογα με την περίπτωση.

 

Μπορεί να προληφθεί η αναιμία;

Πράγματι! Η εμφάνιση της αναιμίας κατά την κύηση μπορεί να αποφευχθεί, εάν φροντίσετε να λάβετε τα απαραίτητα μέτρα. Το βασικότερο ρόλο καταλαμβάνει η διατροφή και δευτερευόντως κάποιες επιμέρους παράμετροι.

  • Διατροφή και αναιμία    

Η ποικιλία και η ποιότητα στη διατροφή συμβάλλουν σημαντικά στην πρόληψη της αναιμίας. Απαραίτητες είναι οι τροφές που είναι πλούσιες σε σίδηρο. Σε αυτές περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, το κόκκινο κρέας. Τα πουλερικά, το συκώτι, το μοσχαρίσιο κρέας και το ψάρι αποτελούν καλές πηγές σιδήρου, καθώς μέσω αυτών απορροφάται πιο εύκολα από τον οργανισμό.

Τα δημητριακά, τα αβγά, οι ξηροί καρποί, τα φρούτα, τα φασόλια και τα πράσινα λαχανικά, επίσης, περιέχουν ικανοποιητικά επίπεδα σιδήρου, ωστόσο δεν απορροφώνται το ίδιο εύκολα από τον οργανισμό. Για να αυξήσετε τα επίπεδα πρόσληψης σιδήρου καταναλώστε τα μαζί με λεμόνι ή χυμό πορτοκαλιού, καθώς η βιταμίνη C συμβάλλει στην απορρόφησή του.

Η πρόσληψη φυλλικού οξέως είναι εξίσου σημαντική στην αποφυγή της εμφάνισης της αναιμίας. Τροφές που περιέχουν φυλλικό οξύ είναι τα φασολάκια, τα μανιτάρια, το μπρόκολο, τα δημητριακά κι εν γένει τα ωμά πράσινα λαχανικά (σπανάκι, χόρτα, ρόκα κ.ά.). Εάν ωστόσο βραστούν, μειώνονται τα επίπεδα φυλλικού οξέως.

Προτιμήστε το μαγείρεμα στον ατμό και όταν καταναλώνετε τρόφιμα πλούσια σε φυλλικό αποφύγετε το λεμόνι ή το χυμό πορτοκάλι γιατί μειώνει τα επίπεδα του φυλλικού οξέως. Τέλος, όλα τα λαχανικά να τα ψιλοκόβετε και να τα μαγειρεύετε λίγο πριν τα καταναλώσετε για να διατηρούν τις βιταμίνες τους.

  • Και άλλα μέτρα

- Εκτός από τις τροφές που περιέχουν σίδηρο, φυλλικό οξύ και βιταμίνες, εάν κριθεί απαραίτητο, κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης, μπορείτε να πάρετε επιπλέον σκευάσματα που περιέχουν υψηλά ποσοστά αυτών των στοιχείων.

- Τέλος, διακόψτε υποχρεωτικά το κάπνισμα καθώς και την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών.

Για να αποφύγετε την ανεπιθύμητη εμφάνιση της αναιμίας κατά την εγκυμοσύνη, θωρακίστε τον οργανισμό σας μέσω της κατάλληλης διατροφής. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, συμβουλευτείτε το γυναικολόγο ή και το διατροφολόγο σας, προκειμένου να σας καθοδηγήσουν σχετικά με τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής, τα οποία ως επί το πλείστον κρίνονται απαραίτητα.

 

Δείτε ακόμη:  6 σούπερ τρόφιμα για την εγκυμοσύνη!

 

Με τη συνεργασία της διαιτολόγου-διατροφολόγου, Msc Χαροκόπειου Παν. Αθηνών, Στέλλας Βαλούρδου.

 

category: 
happy baby